Farmakodinamik Özellikler
Sülfadimidin ve trimetoprim, 5 birim Sulfadimidin + 1 birim Trimetoprim olacak şekilde antimikrobiyal olarak kullanılan etkin bir kombinasyonudur. Sülfonamid grubu bir antibakteriyel olan sülfadimidin ve diaminopirimidin grubu bir antibakteriyel olan trimetoprim tek başına kullanıldıklarında bakteriyostatik bir etki; kombine edilmiş şekilde kullanıldıklarında ise sinerjik bir bakterisit etki gösterir. Kombinasyonun etki mekanizması bakterilerde folik asit sentezinde rol alan iki bileşenin ardışık nitelikli blokajına yol açmasına dayanır. Sülfadimidin/Trimetoprim kombinasyonunun etkinlik spektrumu, sulfonamidlerin etkinlik spektrumu ile aynıdır; başka bir ifadeyle, pek çok gram-pozitif ve gram-negatif bakteriye (E.coli, Shigella spp., Klebsiella spp., Proteus vulgaris, Pasteurella spp., Staphylococci, Actinomyces spp. vb.) karşı etkilidir. Sulfonamid kullanımıyla yaygın olduğu gibi, Sulfadimidin/Trimetoprim kullanımı sonucunda da bakteriyel direnç meydana gelebilir. Kombinasyonu oluşturan iki antibiyotikten birine karşı gelişen direnç, kombinasyonda terapötik açıdan önem taşıyan sinerjist etkinin sonlanmasına yol açar. Bir sulfonamide karşı direnç oluşması, tüm sulfonamid gruplarını etkiler. Sülfonamid ve trimetoprime karşı direnç gelişimi kromozom veya plazmid kontrolünde olabilmektedir. Trimetoprime karşı dirençte en sık gözlenen mekanizma plazmid veya transpozonlarda bulunan genler tarafından yeni, trimetoprime dirençli bir dihidrofolat redüktaz enzimi (DHFR) sentezlenmesidir. Sülfonamidlere karşı direnç gelişimi mekanizması, kromozomal mutasyon sonucu ilacın hedefi veya yarışıcı substratı olan PABA’nın aşırı sentezi sonucu sülfonamidlerin folat metabolizmasında oluşturduğu inhibisyonun engellenmesi esasına dayanır. Diğer bir mekanizma ise, bakterilerin, plazmidler aracılığı ile ilacın hedefi olan enzimde değişikliğe yol açması yani, değişik bir dihidropteroat sentetaz (DPS) enzimi sentezlemesidir.
Sulfadimidinin laboratuar hayvanlarındaki toksisitesi düşüktür. 100 mg/kg vücut ağırlığından fazla dozlarda uygulanan trimetoprim sıçanlarda teratojenik etkiler göstermiştir.
Farmakokinetik Özellikler
Sığır ve atlarda parenteral uygulamanın ardından sülfadimidin sodyum ve trimetoprim hızlı bir şekilde emilir. Maksimum kan plazma seviyelerine 1-6 saat içerisinde ulaşılır. Eliminasyon yarı-ömrü, yaklaşık olarak 3 - 16 saat (Sülfadimidin) ila 0.5 - 3 saat (4 saate kadar) (trimetoprim) arasındadır. Sulfadimidin ve trimetoprim, tüm dokulara yayılır; ancak, trimetoprimin dokulara dağılım hacmi, sulfadimidinin dokulara dağılım hacminden daha yüksektir. Değişmemiş ve metabolize sulfadimidinin atılımı, özellikle böbrekler yoluyla gerçekleştirilir. Trimetoprim, kısmi metabolizasyonun ardından (çoğunlukla N-oksidasyon aracılığıyla), idrar ve dışkı yoluyla atılır.